Miesiąc: październik 2020

Ogród orchidei

Singapur Ogród Orchidei

Ogród orchidei
Ogród orchidei

SKĄD NAZWA ORCHIDEA

Zanim podzięlę się zdjęciamu z Sinagpuru Ogrodu Orchidei, to warto zacząć od….

Orchis, syn nimfy oraz satyra, trafił w lesie na festiwal Dionizosa (Bachus). Niestety nadmiar wypitych  trunków uderzył  mu do głowy i w ferworze zabawy zgubił poczucie zdrowego rozsądku. Przez co za próbę gwałtu na kapłance Dionizosa został bardzo surowo ukarany.  Został rozszarpany na kawałki przez Bachanalian. Pomimo, że jego ojciec  błagał  bogów o jego odkupienie, oni  nie przywrócili go do życia, po prostu zamienili go w kwiat – orchideę.

Orchidea jako rośliny kosmopolityczne występuję niemalże na wszystkich kontynentach, jednak tropiki mogą się poszczycić największą różnorodnością odmian, stąd wydaje się naturalnym że Ogród Botaniczny i Orchidei znajduję się w Singapurze. W XIX wieku ogród był kolonią brytyjską, kraju, gdzie praktycznie każdy jest zwariowany na punkcie ogrodnictwa, a czasy Wiktoriańskie były szczególne pod tym względem. Stąd też pomysł zbudowania ogrodu był czymś naturalnym. I tak w  1822 zostaje założony Ogród Botaniczny prze  Sir Stampford Raffles. Nic więc dziwnego, że jest on więc typowym ogrodem w stylu angielskim. W tamtych czasach udział w takim projekcie, był znakomitą okazją dla ogrodników zdobywającym doświadczenie w Kew Garden w Anglii, aby wypróbować soje siły w nowym klimacie.

Jak dojechać do Ogrodu

Dotarłam do Ogrodu Botanicznego metrem wysiadając na stacji MRT Botanic Garden, a następnie pieszo udałam się do Ogrodu Orchidei (trzeba kupić bilet wejściowy). Po drodze zaczęło padać więc zaopatrzyłam się w sklepie z pamiątkami w cudownie kolorowy parasol.

To,  co zobaczyłam przekraczając bramę wejściową (przed którą jak zwykle uprzejmi Singapurczycy zaproponowali, że zrobią mi zdjęcie zamiast walczyć z selfie, z czego skwapliwe skorzystałam) to ogród raj, idealny w każdej postaci. Same orchidee z natury są doskonałym   cudem natury, ale nagromadzenie je w jednym miejscu w otoczeniu wody, korzeni, egzotycznych roślin, które zapełniają tło daje poczucie nieosiągalnego raju.

Wyposażona więc, w doświadczenie pracy w ogrodzie zadałam sobie pytanie, ile godzin i ile osób musiało to pracować, aby stworzyć ten cud natury i go jeszcze utrzymać?

Ogród Orchidei Mapa

Singapur Ogród orchidei mapa

Każdy zakątek ogrodu, do którego udało mi się zajrzeć zawierał unikalną kompozycję, w której wykorzystywał jak tło rośliny rosnące w strefie tropikalnej. Co więcej nadciągające co chwile deszcze monsunowe i wysoka temperatura pobudzały rośliny do intensywnego wzrostu.

Ogód Orchidei Przykład klombu (Singapur)
Ogód Orchidei Przykład klombu (Singapur)
Ogród Orchidei Kwitną niektóre orchidee, ale liście tworzą powtarzalny ciąg
Ogród Orchidei Kwitną niektóre orchidee, ale liście tworzą powtarzalny ciąg
Jeż z żywopłotu
Jeż z żywopłotu
Orchidee, w otoczeniu roślin, które są u nas doniczkowymi
Orchidee, w otoczeniu roślin, które są u nas doniczkowymi
Moja ulubiona, ciemne liście i nieco skromny kwiat
Moja ulubiona, ciemne liście i nieco skromny kwiat

Zobacz też ogród tropikalny w Paryżu

Uprawa cytrusów w Powsinie

Cytrusy uprawa w domu

Sezon cytrusów w sklepach trwa praktycznie cały rok. Niestety aby one mogły dotrzeć do Polski, musiały one przebyć długą drogę, do której zostały odpowiednio przygotowane. Po pierwsze, zostały zapakowane do skrzynek nie do końca dojrzałe. Po drugie musiały zostać zabezpieczone konserwatywnymi. W związku z tym, to co kupujemy w sklepach, zamiast zapewnić nam zestaw witamin może też nam szkodzić. Dlatego też chcę Was namówić na uprawę cytrusów w domu, w doniczkach, pojemnikach.

Uprawa cytrusów w Powsinie
Uprawa cytrusów w Powsinie

Domowe owoce nie zaspokoją całkowicie waszych potrzeb, ale będą dostępne w momencie, kiedy potrzebujecie skórki cytryny lub pomarańczy do ciasta, do deserów lub innych potraw. Jeśli lubicie gotować to cóż nie jest bardziej wygodnego, niż limonka rosnąca na oknie.

Leila ( Rangpur Lime)
Leila ( Rangpur Lime)

Sama też taką kupiłam

Leila ( Rangpur Lime) Przywędrowała z Indii, aby dołączyć do rodziny cytrusów. Nazywana jest królową zapachu.

Skąd pochodzą cytrusy?

Chińskie zapisy, sięgające dwóch tysięcy lat przed narodzeniem Chrystusa, zawierają informację, o koszu pełnym pomarańczy, które pojawiły się na stole władcy Ta Yu. Na południe Europy zostały sprowadzone przez Aleksandra Wielkiego, około 350 roku przed naszą erą.

Następnie Krzysztof Kolumb zawiózł je na Haiti, a później trafiły na Florydę i do Kalifornii.

Jeśli chodzi o Europę Północną, to rozwój powszechnie dostępnych szklani, którymi szczycił się każdy bogaty ziemianin przyczynił się do uprawiania ich w pojemnikach. Hodowane one są z powodzenie do dziś w szklarniach Wersalu, ale też był uprawiane prze z Izabelę Czartoryską.

Czego potrzebujesz aby uprawiać w pojemnikach w domu

Szperając w internecie trafiłam na ciekawą książkę Darren Sheriff ” How to grow citrus practically anywhere”, i przyznam że prosty poradnik, oparty na doświadczeniu autora zwiera mnóstwo użytecznych wskazówek jak uprawiać cytrusy w pojemnikach.

Od czego zacząć uprawę? Darren, namówiony przez żonę kupił cytrusa na wyprzedaży, nie przupuszczał wtedy, że doprowadzi go to do kolekcji składającej się obecnie ma kilkadziesiąt roślin.

Zainspirowana jego przykładem wybrałam się do najbliżego Leroy Merlin i kupiłam limonkę. Była to najlepiej prezentująca się roślina na tle innych cytrusów. Wstawiłam ją do drugiej donicy, aby mieć możliwość podlewania z jednoczesnym odprowadzeniem wody. W międzyczasie zakupiłam lampę do roślin, aby dostarczyć jej od 6-8 godzin słońca dziennie.

Jakie cytrusy wybrać

Kalamondyna – obsypane małymi owocami drzewko, sztucznie otrzymany mieszaniec kwaśnej mandarynki z kumkwatem japońskim

Cytryna Meyera – skrzyżowanie cytryny i prawdopodobnie sztucznej pomarańczy. Przywędrowała na początku 20 wieku do Stanów, odkryta przez Meyera. Podczas dojrzewania jest żółta, a następnie zmienia kolor na pomarańczowy. Wytrzymuje temperatury do minus 20 stopni Celcjusza.

Limonka – możemy je podzielić na dwa typy, pierwszy to małe, kwaśne, z dużą ilością nasion owoce. Do niej należy meksykańska limonka.

Drugi typ zawiera większe owoce, praktycznie bez nasion , jest to Citrus latifolia, odmiana zwana perską lub Taitii. Jest ona bardzo soczysta i niesamowicie kwaśna.

Inną odmianą jest limonka Kieffer, liście są wykorzystywane w potrawach indyjskich, więc warto ją mieć w doniczkowej kolekcji.

Pomarańcze – mówiąc cytrusy pewnie masz je głównie na myśli.

Jest wiele odmian pomarańczy i w zasadzie warto uprawiać te, które są dostępne w sklepie.

Kumkwat – z którym spotkałam się na greckim Korfu, jak znakomita podstawa likieru. Posiada on bardzo małe, słodkie soczyste owoce.

Mandarynki i grejpfruty, które znakomicie znamy. Te drugie, ze względu na rozmiar owoców, mogą być trudne w domowej uprawie.

Doniczki

Nie ma znaczenia czy wykorzystasz plastikową, czy ceramiczną doniczkę. Może to być plastikowe opakowanie po produktach spożywczych. Najważniejsze jest aby miało otwory w dnie, które odprowadzą nadmiar wody. Cytrusy nienawidzą mokrego podłoża, a przede wszystkim korzeni w wodzie. Za to uwielbiają mokrą glebę.

Ja wstawiłam doniczkę w doniczkę, aby mieć możliwość szybkiego odprowadzenia nadmiary wody. Jeśli chodzi o samo podlewanie to cytrusy nie boją się przesuszenia. Widziałam na jednym z programów, że powinno się podlewać jak liście zaczną się lekko zwijać.

Duże doniczki, które wyniesiecie na zewnątrz muszą stanąć na podpórkach, mogą to być małe klocki. Nie mogą zostać postawione bezpośrednio na ziemi.

Jaki rozmiar doniczek ? oczywiście zależy to od rozmiaru drzewka cytrusowego. Powinna ona wystarczyć na dwa lata po przesadzeniu.

Ziemia

Przede wszystkim właściwie ph, które powinno być w zakresie 5.5-6.6, kierujące się w kierunku kwaśnej skali.

Podstawowym składnikiem jest perlit, który można z łatwością kupić w internecie. Ja poszłam na łatwiznę i kupiłam ziemię gotową do cytrusów.

Poniżej podaję przepis jak przygotować samemu dobre podłoże:

Przepis nr 1: 8 części czarnoziemu, 3 części piasku (jest neutralny z ph 7.0), 2 części perlitu i garść torfu.

Przepis nr 2: 5 części kory sosnowej (max rozmiar 2 cm), 1 część perlitu, 1 część czarnoziemu.

Warunki pogodowe

Cytrusy kochają słońce, minimalna dzienna dawka to 6-8 godzin. Latem wystawiamy je na zewnątrz od strony południowej i tak zostawiamy je do jesieni. Nie lubią przemieszczania, obracania.

Zimą chowamy je do środka, ale musi to być pomieszczenie z temperaturą 5-8 stopni Celsjusza, wilgotność 60-75%. Oczywiście dalej musimy im zapewnić odpowiednie oświetlenie. W klimacie Europy Północnej jedynym wyjściem jest zakup lampy do roślin.

Ogród tropikalny w Paryżu – polecam do przeczytania

Rica Rica Acantholippia Deserticola

Rica -Rica (Acantholippia Deserticola)

Roślina rośnie na Pustyni Mglistej (Atacama Desert) w Chile. Jest to najbardziej sucha pustyni na świecie, gdy wydałoby się nic tam nie może przetrwać, ale ta kochająca słońce i brak deszczu krzewinka (tak mi się przynajmniej wydaje) ma tam znakomite warunki. Pochodzi z tej samej rodziny co lippia trójlistna (lemon verbena). Posiada zapach przypominający nasz tymianek, miętę. Jest niesamowicie aromatyczna, wystarczy rozetrzeć ja pomiędzy palcami aby odkryć jej aromat.

Rica Rica Acantholippia Deserticola
Rica Rica Acantholippia Deserticola

Posiada właściwości lecznicze, znakomicie działa na dolegliwości żołądka i serca.

Jeśli masz informacje jak jest uprawiana i znasz jej wykorzystanie to podziel się w komentarzach.

Rudbekia owłosiona

Rudbekia

Rudbekia to roślina z rodziny astrowatych, do której należy ponad 30 gatunków.

Przede wszystkim rudbekia kojarzy mi się z latami dzieciństwa i wiejskim ogrodem babci, gdzie przechylone przez płot żółte różyczki, golden glow rudbekie zaglądały na podwórko.

Europejską nazwę „rudbekia” nadał im osiemnastowieczny szwedzki botanik – Karol Linneusz, na cześć swojego profesora Olafa Rudbecka.

Znalazłam je w Muzeumu Wsi Lubelskiej, które które jakby zostały przeniesione ze wsi moje babci.

Rudbekie w moim ogrodzie

Rudbekie nie są roślinami wymagającymi, wystarczy im trochę końskiego obornika, nawodnienie w czasie suszy i będą intensywnie rosły na piaskowej ziemi Mazowsza. Uprawiałam je na działce rekreacyjnej, jak też postanowiłam mieć je we przydomowym ogrodzie. Posiane raz same się rozsiewają. Pielę je na wiosnę i jesienią (ucinając przekwitłe rośliny).

W moim ogrodzie rosną rudbekie owłosione, które przywędrowały do Polski z Ameryki Północnej. Kojarzą mi się z białym płotem, który jest bardzo charakterystyczny na ogrodów Stanów Zjednoczonuch.

Rudbekie owłosione mają czarny środek i żółte lub pomarańczowe płatki. Kwitną od wczesnej wiosny do jesiennych przymrozków. Najokazalej prezentują się w lipcu, gdzie wymagają podpór.

Prezentują się bardzo dobrze w towarzystwie lawendy, a jesienią przekwitłe kwiaty są znakomity towarzystwem dla rozkwitających traw lub owsa.

Uwaga! Rudbekie mogą są roślinami bardzo ekspansywnymi, wędrują po całym ogrodzie.

Rudbekia owłosiona
Rudbekia owłosiona komponuje się dobrze z lawendą
Rudbekia owłosiona
Rudbekia owłosiona
Rozmnażanie rudbeki owłosionej

W zasadzie rozsiewa się sama. Jesienią zbieram nasiona i wysiewam je do ogrodu, lub przesadzam młode rośliny w nowe miejsca.

Kiedy rudbekia przywędrowała do Polski

Rozpoczęłam poszukiwania, kiedy rudbekia przywędrowała na teren Polski. W „Myśli różne o sposobie zakładania ogrodów” Izabeli Czartoryskiej znalazłam w spisie roślin jedynie „rudbekia purpureaa” – czyli jeżówkę, czy to oznacza, że golden glow stała się stałym mieszkańcem wiejskich ogrodów znacznie później? ale kiedy? szukam dalej. Jeśli będziecie mieć informację to proszę dajcie znać w komentarzach.